Klucze nastawne są powszechnie stosowane przy wykonywaniu prac na instalacjach hydraulicznych i gazowych, jednak w zależności od rodzaju narzędzia mogą one mieć nieco inne przeznaczenie. Przeczytaj, czym różnią się poszczególne modele kluczy nastawnych, które sprawdzą się podczas pracy na rurach i jakimi kryteriami kierować się przy ich zakupie.
Z tego wpisu dowiesz się:
- co to jest klucz nastawny,
- jakie są rodzaje kluczy nastawnych,
- na co zwrócić uwagę przy zakupie.
Czym jest klucz nastawny i jakie ma zastosowanie?
Klucz nastawny to narzędzie ręczne o zmiennym rozwarciu szczęk, co pozwala na dostosowanie szerokości ich rozstawu. Jest wyposażony w dwie ząbkowane szczęki, co zapewnia przyczepność i minimalizuje zjawisko ślizgania się narzędzia po powierzchni rury lub innego elementu. Funkcjonalność kluczy nastawnych sprawia, że umożliwiają one pracę na rurach, ale też służą do odkręcania i przykręcania śrub i nakrętek o różnych wymiarach. Znajdują zastosowanie przede wszystkim przy pracach na instalacjach hydraulicznych i gazowych.
Rodzaje kluczy nastawnych
Choć wszystkie klucze nastawne co do zasady działają analogicznie, ich poszczególne typy mogą mieć nieco inne zastosowanie. Jakie są rodzaje kluczy nastawnych, do czego możesz ich używać i które najlepiej sprawdzają się w przypadku rur?
Klucz nastawny szwedzki
Cechą wyróżniającą ten model jest uchwyt, który tworzą dwa ramiona – z tego powodu klucz nastawny szwedzki może przypominać szczypce ogrodowe. Działanie klucza nastawnego szwedzkiego bazuje na wykorzystaniu prostej dźwigni – narzędzie zaciska się na elemencie poprzez dociśnięcie jego ramion. Rozstaw szczęk jest natomiast regulowany za pomocą specjalnej nakrętki, zwykle znajdującej się na jednym z ramion.
Klucze nastawne szwedzkie są stosowane głównie w pracach hydraulicznych. Przy zakupie tego typu narzędzia istotnym kryterium jest rozwarcie szczęk – zakres rozstawu może wahać się od 5 do nawet 18 cm. Wybierając idealny model, zwróć też uwagę na materiał, którym pokryta jest rękojeść. Najlepiej sprawdzają się tu klucze powleczone materiałem sztucznym, który ułatwia chwytanie i zwiększa pewność chwytu.
Klucz nastawny francuski
Klucz nastawny francuski to najczęściej wykorzystywany typ tego narzędzia. Jest wyposażony w dwie umieszczone pod sobą szczęki, pomiędzy którymi znajduje się śruba. Rozwarcie szczęk można regulować za pomocą obrotowej części na rękojeści. Klucz nastawny francuski znajduje powszechne zastosowanie przy pracach hydraulicznych.
Klucz nastawny angielski
Ma prostą konstrukcję, na którą składają się rękojeść pokryta tworzywem sztucznym oraz dwie szczęki, ale tylko jedna z nich (dolna) jest ruchoma. Rozstawem szczęk steruje się przy użyciu śruby ślimakowej. Klucz nastawny angielski najczęściej jest wykorzystywany do odkręcania śrub i nakrętek. Podczas zakupu tego typu klucza sprawdź, jaki ma zakres rozwarcia szczęk – standardowe modele oferują rozstaw od około 1,5 cm do 4 cm.
Klucz nastawny do rur
Typ klucza nastawnego wyposażony w zęby albo rowki, które pozwalają na odpowiednie zaciśnięcie rury. Najlepszym wyborem jest klucz nastawny do rur wykonany ze stali, która zapewnia wysoką odporność na korozję. Z kolei hartowanie narzędzia umożliwia odkręcanie i zakręcanie rur z odpowiednim momentem.
Klucz nastawny hydrauliczny
To rodzaj klucza o charakterystycznej budowie szczęk i uzębienia, która zapobiega wyślizgiwaniu się dokręcanego lub odkręcanego elementu spod narzędzia. Nastawny klucz hydrauliczny wyróżnia się także odpowiednio zbudowanym profilem, który umożliwia stabilizowanie elementów o nieregularnych kształtach. Klucz hydrauliczny nastawny jest wykorzystywany przede wszystkim do prac na instalacjach wodnych i gazowych.
Klucz nastawny z grzechotką
Mechanizm grzechotki zastosowany w tego typu kluczach pozwala na odkręcanie i zakręcanie śrub, nakrętek oraz rur bez konieczności przekładania klucza po każdym ruchu. Szczególnie polecanym rozwiązaniem jest klucz nastawny z grzechotką wyposażony w przełącznik blokujący grzechotkę.
Klucz nastawny typu żabka
Tego rodzaju klucz odznacza się bardzo prostą budową. Narzędzie składa się z dwóch rękojeści, z reguły pokrytych tworzywem sztucznym, oraz elementów roboczych, najczęściej stalowych. Szczęki są połączone śrubą, która służy jednocześnie do sterowania ich rozwarciem. Do głównych zalet klucza nastawnego typu żabka zaliczają się jego niewielkie rozmiary i lekkość. Narzędzie ma dość uniwersalne zastosowanie – może okazać się przydatne nie tylko przy pracach hydraulicznych, ale też monterskich.
Klucz nastawny samozaciskowy
Narzędzie wyposażone jest w automatycznie pracujący nastaw oraz zacisk, dzięki czemu można je obsługiwać jedną ręką – mechanizm działa w oparciu o sprężynę absorbującą. Klucz nastawny samozaciskowy sprawdza się podczas wykonywania prac hydraulicznych, a sposób jego działania powoduje, że można nim operować nawet w trudno dostępnych, ciasnych miejscach.
Czym się kierować, wybierając klucz nastawny do rur?
Dobre narzędzia hydrauliczne powinny cechować się trwałością, zapewniającą nawet wieloletnie użytkowanie, a dodatkowo umożliwiać komfortową, sprawną pracę. Przy zakupie klucza nastawnego do rur zwróć uwagę przede wszystkim na:
- przeznaczenie narzędzia – do użytku domowego zwykle wystarczający okazuje się uniwersalny model, np. typu żabka, ale już do zastosowań profesjonalnych możesz potrzebować kilku rodzajów kluczy nastawnych;
- materiał wykonania klucza – narzędzie powinno cechować się wytrzymałością i odpornością na uszkodzenia mechaniczne, stąd bardzo dużą popularnością cieszą się klucze do rur ze stali chromowo-wanadowej;
- pokrycie rękojeści – klucze nastawne z rękojeścią pokrytą antypoślizgowym materiałem umożliwiają pewny i stabilny chwyt;
- ochrona antykorozyjna – ze względu na środowisko pracy klucze nastawne są szczególnie narażone na korozję. Specjalna powłoka antykorozyjna zabezpiecza narzędzie, dzięki czemu nie traci ono pożądanych właściwości.
Różnorodność kluczy nastawnych pozwala na dobór modelu idealnie dopasowanego do potrzeb. Przy zakupie narzędzia weź pod uwagę przede wszystkim jego przeznaczenie oraz parametry techniczne, jak kształt szczęk, regulację ich rozwarcia i maksymalny rozstaw. To pozwoli Ci wybrać klucz nastawny do rur, który okaże się nie tylko funkcjonalny, ale też komfortowy w codziennej pracy.
