Jak dobrać i wkręcać wkręty ciesielskie? Wszystko, co musisz wiedzieć
Budujesz taras, altanę, a może więźbę dachową? Niezależnie od projektu, bez odpowiednich łączników konstrukcja nie będzie wystarczająco stabilna, by z niej korzystać. Sprawdź, jak dobrać wkręty ciesielskie do konkretnych prac, aby stworzyć mocowanie trwałe, estetyczne i odporne na próbę czasu.
Z tego wpisu dowiesz się:
-
co wyróżnia wkręty ciesielskie,
-
jak dobrać je do zastosowań,
-
jaka długość okaże się optymalna,
-
czym je wkręcać.
Wkręty ciesielskie a inne – kluczowe różnice
Rozpoznanie wkrętów ciesielskich nie powinno przysporzyć trudności, bo cechują się charakterystycznymi właściwościami:
-
wysoką wytrzymałością za sprawą wykonania z hartowanej stali,
-
łbem stożkowym lub talerzykowym (najczęściej) – takie najlepiej dociskają drewniane elementy,
-
większym skokiem gwintu niż we wkrętach do stali,
-
ocynkiem chroniącym przed korozją,
-
samowiercącymi końcówkami, które nie wymagają wstępnego nawiertu.
Właściwości te są w stanie sprostać dużym siłom nacisku i trudnym warunkom atmosferycznym. Z tego powodu wkrętów ciesielskich używa się do więźby dachowej oraz do konstrukcji nośnej drewnianych domów, altan i zadaszeń tarasów. Co istotne, sprawdzą się nie tylko na łączeniach drewno-drewno, ale też tam, gdzie styka się ono z innymi materiałami, np. z płytą wiórową, pilśniową lub OSB.
Wkręty ciesielskie mogą również zastąpić tradycyjne gwoździe o takim zastosowaniu. W niektórych przypadkach zapewnią trwalsze i stabilniejsze łączenie, a przy tym są łatwe do usunięcia – wystarczy wykręcić bez ryzykowania naruszeniem struktury drewna.
Przegląd dostępnych wkrętów ciesielskich do różnych zastosowań
Podziału wkrętów ciesielskich dokonuje się pod kątem ich budowy. Zobacz, jakie rodzaje masz do dyspozycji i jak dobrać wkręty ciesielskie do konkretnych prac.
Wkręty konstrukcyjne z łbem stożkowym
Po wkręceniu łeb stożkowy układa się na płasko z powierzchnią drewna, co nadaje podłożu estetyczny wygląd. Takie rozwiązanie sprawdza się wszędzie tam, gdzie aspekt wizualny ma szczególne znaczenie, jak montaż tarasów i widocznych gołym okiem elementów różnych konstrukcji.
Wkręty konstrukcyjne z łbem talerzykowym
Łeb talerzykowy jest stosunkowo duży, co zmniejsza ryzyko przeciągnięcia elementu przez drewno. Właściwość ta okaże się nieocenioną korzyścią w miejscach, w których jest wymagana duża powierzchnia nacisku – np. na więźbie dachowej.
Wkręty samowiercące
Ich czubek jest zakończony, np. miniwiertłem lub specjalnym nacięciem. Umożliwia to łatwe zagłębianie się w twarde podłoże bez konieczności robienia wstępnego nawiertu. Przyspiesza to wykonanie pracy i zmniejsza szansę na to, że materiał popęka. Po takie rozwiązanie warto sięgnąć, gdy masz do czynienia m.in. z:
-
twardym gatunkiem drewna,
-
drewnem klejonym warstwowo,
-
długimi wkrętami (200–400 mm) stosowanymi na więźbie dachowej.
Wkręty konstrukcyjne z pełnym gwintem
W tym przypadku cały trzon (od czubka, po łeb) jest pokryty gwintowaniem. W rezultacie element łączy się z podłożem równomiernie na całej długości, co pomaga w przytwierdzaniu blach, okuć i wsporników do drewna. Taka konstrukcja przesądza też o tym, że gwint pracuje w obu przedmiotach, które zostają ze sobą skręcone. Tym samym nie występuje zjawisko dociskania ich do siebie. Wkręt o takiej budowie okazuje się również trudny do wyrwania, a zatem odpowiedni np. do miękkiego drewna.
Alternatywą dla niego są wkręty konstrukcyjne z gwintem wkrętowym. Ich zalety i obszary zastosowania są odwrotne. Najczęściej używa się ich do łączenia krokwi z belkami lub legarów z deskami tarasowymi – gdzie ściąganie dwóch elementów ku sobie jest wysoce pożądane.
Wkręty z podwójnym gwintem
Znajdują zastosowanie przy izolacji nakrokwiowej i dociepleniach ścian dowolną metodą – np. wełną mineralną lub pianą PIR. Podwójny gwint oznacza, że jeden z nich (umieszczony bliżej czubka) wbija się w element nośny, a drugi (przy łbie) w przedmiot łączony z nim.
Przeczytaj także: Jakie elementy konstrukcyjne najczęściej wykorzystuje się przy budowie?
Jak dobrać długość wkrętów ciesielskich?
Długość wkrętów przesądza o stabilności połączenia i nośności całej konstrukcji. Przed dokonaniem decyzji warto sprawdzić grubość materiału, w którym zamierzasz je osadzić. W większości przypadków element powinien zagłębiać się w drugi z łączonych elementów na co najmniej ⅔ swojej długości.
W następnej kolejności weź pod uwagę bardziej szczegółowe kryteria:
-
minimalne zakotwienie wkrętów cienkich (⌀6 mm) w materiale nośnym to 40–50 mm, a przy wkrętach grubych (⌀8–10 mm) – co najmniej 60 mm lub więcej,
-
optymalne proporcje wkrętu względem elementu mocowanego mieszczą się między 2,5- a 3-krotnością grubości najcieńszego z łączonych przedmiotów,
-
długość wkrętu powinna iść parze z jego średnicą na zasadzie: ⌀6 mm – 60–160 mm, ⌀8 mm – 120–300 mm, ⌀10 mm i więcej – 200–400 mm,
-
im twardszy gatunek drewna, tym dłuższe powinny być wkręty.
Wyjątkiem od tych zasad są cienkie podłoża. W takim przypadku wystarczy upewnić się, by wkręt nie wystawał poza materiał.
Czym wkręcać wkręty ciesielskie?
Z wkręceniem krótszych wkrętów (ok. 120–150 mm przy 6 mm średnicy) uporasz się za pomocą klasycznej wkrętarki o dużym momencie obrotowym. Gdy w grę wchodzi większa długość (160–400 mm przy średnicy 8–12 mm) będzie Ci już potrzebna profesjonalna zakrętarka udarowa lub wiertarka sieciowa wyposażona w boczny uchwyt dla dodatkowej stabilizacji.
Niezbędne są też dobrze dobrane bity. W tej roli najlepiej sprawdzają się modele TORX (T25, T30, T40, T50). Krótkie (25 mm) nadają się miejsc o ograniczonej swobodzie ruchów, podczas gdy długie (50–75 mm) wszędzie tam, gdzie jej nie brakuje.
Jak wkręcać wkręty ciesielskie, gdy już wybierzesz odpowiednie narzędzie? Przy dłuższych wkrętach zacznij od wstępnego nawiercenia otworu (przy reszcie można to pominąć). Pracę należy zacząć na wolnych obrotach, aby precyzyjnie trafić w oś. Możesz przyspieszyć wtedy, gdy element już stabilnie trzyma się w podłożu, ale przez cały czas utrzymuj równy docisk. Pilnuj też koniecznie tego, by wkręt był ustawiony względem materiału pod kątem 90°.
