Odzież odblaskowa – zastosowanie, normy i właściwości

Z tego wpisu dowiesz się:

• jakie normy prawne regulują kwestię noszenia odzieży odblaskowej,
• jak działa odzież ostrzegawcza,
• jak wygląda klasyfikacja odzieży ochronnej odblaskowej,
• jaką odzież ostrzegawczą warto wybrać.

Odzież odblaskowa – normy prawne

Zgodnie z polskim prawem noszenie odzieży odblaskowej stanowi obowiązek:

• pieszych, którzy poruszają się po zmierzchu poza obszarem zabudowanym, a także kolumny pieszych w warunkach niedostatecznej widoczności, zgodnie z Ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym*,
• osób wykonujących roboty drogowe lub prace porządkowe przy drodze, szczególnie w miejscach o wzmożonym ruchu pojazdów zgodnie z powyższą ustawą,
• osób wykonujących jakieś prace na torach kolejowych, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy**,
• osób działających w transporcie dołowym kopalń lub w transporcie wewnątrzzakładowym, zgodnie z powyższym rozporządzeniem,
• osób pracujących na placu budowy, zgodnie z indywidualnym planem BiOZ opracowanym dla danego projektu.

W takich przypadkach niezałożenie odzieży odblaskowej nie tylko obniża poziom bezpieczeństwa, ale też stwarza ryzyko otrzymania wysokiej grzywny za niestosowanie się do obowiązujących przepisów.

Warto wiedzieć

O ile w Polsce kierowcy nie podlegają obowiązkowi posiadania kamizelki odblaskowej, o tyle jest to wymagane chociażby w Austrii, Bułgarii, Chorwacji czy Niemczech. Nie zapomnij spakować jej do samochodu, jeśli wybierasz się nim za granicę.

Jak działa odzież ostrzegawcza odblaskowa?

W formalnym ujęciu odzież odblaskowa bywa zazwyczaj określana jako odzież ostrzegawcza z elementami odblaskowymi lub odzież o intensywnej widzialności. Niezależnie od nazwy chodzi tu o środek ochrony indywidualnej zapewniający podwyższoną widoczność w warunkach, które jej nie sprzyjają.

Działanie produktów o fluorescencyjnej barwie lub z odblaskowymi wstawkami sprowadza się do poprawy widoczności obiektu. Gdy reflektory jakiegoś pojazdu albo maszyny budowlanej zostaną skierowane na element odblaskowy, ten odbije to światło. W efekcie postać nosząca kamizelkę czy inny element odblaskowy będzie wyglądać tak, jak gdyby była otoczona białym światłem – a zatem pozostanie doskonale widoczna. Obiekt w kamizelce fluorescencyjnej będzie po prostu wyróżniać się na ciemnym tle, dzięki czemu łatwo go zauważyć. W obu przypadkach chodzi o sygnalizację widoczności w niesprzyjających warunkach.

Noszenie dobrze dopasowanej odzieży roboczej nie krępuje ruchów ani nie przeszkadza w wykonywaniu standardowych obowiązków w żaden inny sposób. Warto zatem sięgać po nią nawet wtedy, gdy nie jest to Twoim obowiązkiem i musisz ją kupić na własny koszt. To stosunkowo niewielki wydatek, który może znacząco podnieść Twoje bezpieczeństwo, zmniejszając ryzyko wystąpienia groźnego w skutkach wypadku.

Klasyfikacja odzieży ochronnej odblaskowej

Podziału produktów z tej kategorii można dokonać przy użyciu różnych kryteriów. Przyjrzyj się poniższej klasyfikacji odzieży ochronnej odblaskowej, aby dokonać trafnego wyboru.

Rodzaje odzieży ostrzegawczej pod względem konstrukcji 

Do Twojej dyspozycji masz całą gamę ubrań odblaskowych. Najczęściej stosowane są bez wątpienia modele, które można założyć na standardowe ubrania czy codzienną odzież roboczą, np. kamizelki i bluzy odblaskowe. Jeśli potrzebujesz innych elementów garderoby, przyjrzyj się także:

• koszulkom odblaskowym,
• szelkom odblaskowym,
• bluzom polarowym odblaskowym,
• kombinezonom odblaskowym,
• spodniom odblaskowym.
• odzieży roboczej ocieplanej odblaskowej (np. kurtce zimowej).

Rodzaje odzieży ostrzegawczej pod względem zastosowanego materiału

Choć w potocznym rozumieniu odzież ostrzegawcza funkcjonuje jako odblaskowa, w rzeczywistości może zostać wykonana z dwóch różnych materiałów:

• odzież ostrzegawcza odblaskowa – materiał odbija światło w kierunku jego źródła,
• odzież ostrzegawcza fluorescencyjna – materiał ten cechuje się intensywną barwą, która jest dobre widoczna w słabych warunkach oświetleniowych. Jest dostępny w kolorze żółtym, pomarańczowym i czerwonym.

Rodzaje odzieży ostrzegawczej pod względem stopnia ochrony

Biorąc pod uwagę poziom oferowanej ochrony, odzież odblaskową i fluorescencyjną można podzielić na 3 grupy:

1. klasa pierwsza – zapewnia najniższy poziom ochrony i jest przeznaczona do miejsc, w których zachodzi niskie ryzyko wystąpienia wypadku ze względu na niedostateczną widoczność. Sprawdza się jako odzież odblaskowa na rower czy odzież odblaskowa sportowa, np. dla biegaczy. Minimalna powierzchnia pasków odblaskowych musi wynosić 0,10 m², a minimalna powierzchnia materiału fluorescencyjnego 0,14 m²; 
2. klasa druga – znajduje zastosowanie w miejscach o średnim poziomie zagrożenia. Zaleca się ją jako odzież odblaskową dla kierowcy i odzież odblaskową dla pomocy drogowej. Minimalna powierzchnia pasków odblaskowych musi wynosić 0,13 m², a minimalna powierzchnia materiału fluorescencyjnego 0,5 m²;
3. klasa trzecia – najwyższa klasa ochrony do stosowania w miejscach zakładających szczególnie wysokie ryzyko wystąpienia wypadku w złych warunkach oświetleniowych. Jest to odzież BHP odblaskowa, której należy używać m.in. w zakładach przemysłowych, na lotniskach i w miejscach o wysokim natężeniu ruchu. Minimalna powierzchnia pasków odblaskowych musi wynosić 0,2 m², a minimalna powierzchnia materiału fluorescencyjnego 0,8 m².

Jaką odzież odblaskową warto wybrać?

Przy zakupie odzieży odblaskowej należy także zwrócić uwagę na to, jakiej normie podlega. Przykładowo norma PN-EN ISO 20471 spełnia wymagania dla produktów ostrzegawczych przeznaczonych do stosowania w strefie ruchu w każdych warunkach oświetleniowych – w świetle dziennym i sztucznych. Odzież podlegająca normie PN-EN ISO 20471 jest uniwersalna i sprawdza się we wszystkich sytuacjach, w których trzeba lub warto stosować tego typu środki bezpieczeństwa.

Jeśli zależy Ci na najwyższej jakości produktu, zwróć również uwagę na to, czy posiada oznaczenie CE. Poświadcza ono, że artykuł jest zgodny z prawem obowiązującym w Unii Europejskiej, w tym przypadku z Dyrektywą WE 89 /686/EWG***.

Przyjrzyj się także metce, na której powinna znaleźć się informacja o zalecanej liczbie zabiegów konserwacyjnych i sposobie ich wykonania. Stosuj się do tych zaleceń i wymień kamizelkę czy kurtkę odblaskową na nową, gdy przekroczysz wskazaną liczbę prań. Ma to wpływ na Twoje bezpieczeństwo, ponieważ po każdym praniu fluorescencyjny kolor traci na intensywności, więc po pewnym czasie odzież przestanie spełniać funkcję ostrzegawczą.

Źródła:

* https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970980602

** https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19971290844

*** https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-89-686-ewg-w-sprawie-zblizenia-ustawodawstw-panstw-czlonkowskich-67427551